“Greed works”[1]
Vele sectoren in de zorg zijn of worden nu “in de tang” genomen bij kostenoverschrijdingen. Trend is, dat in die sectoren gestreefd wordt naar kwaliteitsverbetering, hand-in-hand met kostendaling.
Bij de medicijnsector (industrie, groothandel, apotheek) zijn er al jarenlang wéér meer kosten- en prognose-overschrijdingen.
De specialisatie-trend in de Zorg, nu te zien rond Borstkankerzorg (CZ en meer zorgverzekeraars) en de SEH’s (Uvit) zou ook hier oplossingen bieden. Hierbij zijn kwaliteit, verdergaande kwaliteitscriteria, en ook volume aan gekoppeld. Dit ging aan de medicijnmarkt tot nu toe voorbij.
Nu dit ook daar dreigt, wordt zwaar geschut ingezet, waarbij onder “smaad” vallende uitspraken van de KNMP.
De traditionele sector reageert op een initiatief van medicijndistributie op een grotere schaal en een verbeterde kwaliteitsbewaking (initiatief van DCA, De Centrale Apotheek).
What’s the problem?
Op de markt is al enige tijd, stap-voor-stap, DCA (De Centrale Apotheek) bezig met een verbeterde medicijndistributie. Dit op basis van én meer schaalgrootte, én een direct lokale inbedding bij huisartsen. De schaaloptimalisatie vindt plaats waar het groter kan (inkoop, distributie, hoog kwalitatieve monitoring) en lokaal waar het moet (de huisarts). Deze ontwikkeling is zeer bedreigend voor traditionele apotheken, die (een groot deel van) hun huidige omzet kunnen kwijtraken.
In huisartsvandaag.nl verscheen vandaag de klagende KNMP over dit initiatief. In de medicijnsector is lange tijd OPG (nu Mediq) absoluut dominant geweest. Dat marktleiderschap werd ook vertaald in “niet leveren” aan een apotheek als deze buiten de gebaande paden (lees : OPG) trad.
Zelf ben ik in 1994-1995 (met MSD) doende geweest met wat toen nog “postordermedicijnen” heette. Dit was een aanpak (toen Call Center based), die met name inkoop en distributie goedkoper moest maken met een betere, schaalvergrote en daarmee betere bewaking/monitoring. MSD stapte uit vanwege de “weerstand” in de Pharmacie.
L’histore se repete. Met de (gematigde) opkomst van DCA trekt de traditionele Pharmacie meteen alles uit de kast : “ronselen van huisartsen”, “de NZa en de IGZ moeten onderzoek doen”, “middelen gevaarlijk mixen”, “dat de kosten van zorg nog meer stijgen”. Alles zonder enige bewijsvoering of ondergrond, en bovendien zeer insinuerend tot over de grens van strafbare smaad heen (“mixen”).
Hoe het nu gaat
De medicijn “uitgifte” nu is veelal behoorlijk antiek georganiseerd. Van het inspreken van bandjes, tot nog ouderwetse kastjes om je medicijnen op te halen. Vaak geen sluitende administratie/koppeling tussen huisarts en apotheek[2]. Bovendien is het grotere deel van de medicaties chronisch[3]. Patiënten moeten desalniettemin regelmatig weer bellen, receptje, naar de apotheek (soms pas de volgende dag mogelijk) om je medicijnen op te halen. En dan maar hopen dat je niet iets zeldzaams hebt (“moet besteld worden, niet op voorraad”.
Bovendien hebben besparingen zoals meer ICT en Robots bij apotheken wel kostenbesparend gewerkt, maar het contact met de klant (“front office”) is niet verbeterd. Verder is het (decentrale) electronische voorschrijven er nog niet echt. Dat is overigens bijna verplicht, los van de vraag of dit systeem wel veilig is, omdat de onderliggende controle-cultuur ontbreekt. De veiligheidsbewaking (bv op een verkeerde medicatiemix), is nu deels geautomatiseerd (decentraal) en deels nog op schrift (de dikke boeken). Mijn eigen Iphone app (Medscape) vindt direct conflicten, met voortdurende updates[4].
Overigens : de goede apotheken, die het wel beter doen, niet te na gesproken.
Hoe het kan én moet
Apothekers klagen, vanuit hun huidige situatie niet geheel ten onrechte, over dalende opbrengsten en problemen. Maar : directe verbeteringen liggen voor de hand. Als algemene uitgangspunten :
- schaalvergroting (dat kan de sector zelfstandig doen, er is markt, concurrentie),
- sterk verbeterde relatie tussen de voorschrijver en de apotheek (dat kan electronisch zijn, maar vergt ook een attitude verandering),
- schaalvergroting/verbetering op veiligheidsgebied,
- en bovendien een distributie die vergelijkbaar is met alle “gewone” zakelijke markten.
Dat laatste betekent sowieso bij chronisch : bezorging aan huis. Maar dat bezorgen kan ook in alle gevallen, dan wel de mogelijkheid daarvan aanbieden. Ook dat laatste is een schaalprobleem : hoe meer aangesloten patiënten, hoe beter de kosten van bv. robots en distributie over dat volume kunnen worden afgeschreven.
DCA heeft een oplossing gevonden in die problematiek, en maakt gebruik van schaalverbetering : groter waar het kan (inkoop, distributie, kwaliteitsbewaking op een hoger kwaliteitsniveau) en lokaal waar het moet (de huisarts). Dat bestaande lokale apothekers dat niet leuk vinden snap ik, maar is niet de maat waarmee gemeten kan worden. En verzet ertegen kan zeker niet zoals de KNMP het nu doet.
Tot slot
In haar laatste ademnood wil een te lang dominante pharmaciesector op antieke voorwaarden met een kleine schaalgrootte blijven werken. Tegen alle trends in. Dat moet maar eens afgelopen zijn. Schaalvergroting is bovendien nog beter voor de patiënt ook, ook uit veiligheidsoptiek.
En goedkoper, en moesten we allemaal niet goedkoper in de zorg? Blijkbaar iedereen, behalve de KNMP en haar leden.
Ik hoop en vertrouw erop dat de IGZ, NZa en VWS zich geen zand in de ogen laten strooien door de KNMP en de aanverwante industrie. Er is een goede concurrent bij op de markt. En die verdient net zoveel ruimte als iedereen, misschien wel meer, omdat ze meer in de kwaliteits- en schaaltrend werken dan alle anderen. Misschien kunnen de zorgverzekeraars hier ook een “lijstje” van maken.
© ZorgImpact
Hildebrand van Weerd
14 oktober 2010.
[1] Wall Street, 1987, bij monde van Gekko
[2] Mijn eigen huisarts liet trots mijn medicatiedossier op zijn netwerk zien; dat spoorde geheel niet met dat van de apotheek. Herhalingen worden niet echt van het bandje (inspreken) gehaald, maar uit de PC. Heb je in t weekend 2 tekort pilletjes gehaald, dan is herhaling ook 2 pilletjes (…). Ik werk nu zelf maar met Google Health, met autorisatie aan anderen. Ik vul het wel goed in.
[3] SFK 2009: ong. 70%
[4] Mijn apotheker vond een door mij zo gemeld conflict na lang zoeken in één van zijn dikke boeken.
